Początki w siodle, czyli pierwsza lekcja jazdy konnej. Jak powinna wyglądać?

Pierwsza lekcja jazdy konnej to nie tylko… jazda konna ;). Zazwyczaj zaczyna się od wizyty w stajni. Najpierw trzeba poznać konia, nauczyć się bezpiecznie przy nim poruszać i dowiedzieć się, jak w ogóle należy przygotować go do jazdy. Dopiero później przychodzi czas na pierwsze ćwiczenia. Sama zaczęłam jeździć, kiedy miałam sześć lat. Moim pierwszym koniem był kucyk, a z tamtych zajęć pamiętam przede wszystkim przygotowania do jazdy: czyszczenie, zakładanie kantara i zajmowanie się kopytami. Dopiero później ćwiczyłam na lonży (w dalszej części artykułu wyjaśniam, co to takiego). 

Jeśli wybierasz się na swoją pierwszą lekcję, opowiem Ci, czego możesz się spodziewać, jak przygotować się do zajęć i na co zwrócić uwagę w stajni.

Pierwsza lekcja jazdy konnej: najpierw poznajecie się ze zwierzęciem

Na początku instruktor powinien pokazać Ci, jak bezpiecznie podejść do konia, założyć mu kantar i poprowadzić go. W końcu przez najbliższe chwile to będzie Twój kompan – musicie znaleźć nić porozumienia. Dowiesz się, dlaczego nie należy wykonywać przy koniu gwałtownych ruchów, podchodzić znienacka od tyłu ani przechodzić tuż za jego zadem. Nawet spokojny koń może przestraszyć się nagłego bodźca, dlatego warto od początku uczyć się rozpoznawania jego reakcji.

Moje pierwsze zajęcia zaczynały się od przygotowania kucyka – korzystałam z kilku podstawowych narzędzi, m.in. paru różnych szczotek. Różnych, bo każda z nich spełnia inną funkcję. Gumowe zgrzebło pomaga rozluźnić zaschnięty brud na sierści, twardsza szczotka usuwa go z powierzchni, a miękka zbiera drobny kurz i nadaje się do delikatniejszych miejsc. Do rozczesywania grzywy i ogona używa się osobnej szczotki lub grzebienia. Kopyta czyści się kopystką, usuwając z nich błoto, kamyki i inne zanieczyszczenia. Przy pierwszych próbach instruktor powinien pokazać Ci, jak bezpiecznie podnosić i trzymać nogę konia, a także jak czyścić grzbiet i okolice popręgu.

Po tym małym spa dla konia, przychodzi czas na naukę siodłania – właśnie dlatego wcześniej powinnaś wyczyścić dobrze grzbiet. Piasek czy zaschnięte błoto pozostawione pod sprzętem mogą powodować otarcia. Także twardych szczotek i zgrzebła nie stosuje się na delikatnej skórze głowy konia.

Na pierwszych zajęciach nie musisz wykonywać wszystkich tych czynności samodzielnie. Instruktor pokaże Ci, jak używać przyborów i przy których zadaniach potrzebujesz pomocy. Warto pytać również o to, jak koń reaguje na dotyk i po czym można poznać, że coś jest dla niego nieprzyjemne.

Co dzieje się podczas pierwszej jazdy?

Pierwsza jazda często odbywa się na lonży, czyli długiej linie, na której instruktor prowadzi konia po okręgu. Dzięki temu może kierować jego ruchem, a Ty skupiasz się na oswojeniu z siodłem, równowadze i prawidłowej pozycji. Właśnie w ten sposób zaczynałam swoją naukę.

Przebieg lekcji zależy od ośrodka, instruktora i Twojej gotowości. Możesz zacząć od nauki wsiadania i zsiadania, ustawienia nóg w strzemionach, ułożenia rąk oraz spokojnego poruszania się w stępie. Nie musisz od razu przechodzić do szybszych chodów.

Instruktor powinien wyjaśniać kolejne ćwiczenia, obserwować Twoją pozycję i reagować, jeśli tracisz równowagę albo nie rozumiesz polecenia. Powiedz mu, jeśli coś Cię niepokoi lub potrzebujesz powtórzenia. Pierwsza lekcja ma dać Ci podstawy do dalszej nauki, a nie sprawdzić, ile potrafisz zrobić za jednym razem.

Jak dobiera się konia dla początkującej jeźdźczyni?

Do nauki wybiera się zwykle konie spokojne, dobrze wyszkolone i przyzwyczajone do pracy z osobami początkującymi. Ważne, żeby koń znał podstawowe sygnały i potrafił pracować mimo niedoskonałego dosiadu czy nieprecyzyjnych pomocy, które są naturalną częścią nauki.

Odpowiedni dobór uwzględnia też wzrost i masę ciała jeźdźczyni oraz możliwości konkretnego konia. Nie każdy kucyk będzie odpowiedni dla każdego dziecka i nie każdy duży koń będzie zbyt wymagający dla osoby początkującej. Liczą się charakter, wyszkolenie, kondycja i dopasowanie zwierzęcia do zadania.

Spokojny koń nie daje jednak gwarancji, że nic nieprzewidzianego się nie wydarzy. Konie mogą się spłoszyć, potknąć albo zareagować na coś w otoczeniu. Dlatego nawet podczas jazdy na doświadczonym koniu, potrzebujesz nadzoru instruktora i odpowiednio dobranego sprzętu.

Mój pierwszy koń był kucykiem. Kontakt z łagodnym zwierzęciem pomógł mi oswoić się z nową sytuacją i poczuć pewniej, zanim zaczęłam uczyć się jazdy.

Co założyć na pierwszą lekcję?

Przed zajęciami zapytaj ośrodek, jaki sprzęt możesz wypożyczyć, a co musisz mieć ze sobą. Nie potrzebujesz od razu całej jeździeckiej garderoby, ale kilka elementów ma znaczenie dla bezpieczeństwa.

• Kask jeździecki to podstawa. Powinien być przeznaczony do jazdy konnej, spełniać odpowiednie normy bezpieczeństwa, dobrze przylegać do głowy i być prawidłowo zapięty. Nie może przesuwać się podczas ruchu. Jeśli korzystasz z kasku wypożyczonego w stajni, poproś instruktora o sprawdzenie dopasowania. Kask po silnym uderzeniu należy wymienić zgodnie z zaleceniami producenta, nawet jeśli nie widać na nim uszkodzeń.
• Kamizelka ochronna może ograniczyć skutki niektórych urazów tułowia. Powinna być odpowiednio dobrana do sylwetki, a jej rodzaj warto skonsultować z instruktorem. Zapytaj też, czy ośrodek wymaga kamizelki podczas pierwszych zajęć.
• Buty powinny być zakryte, stabilne i mieć niewielki, wyraźny obcas, który pomaga ograniczyć ryzyko zbyt głębokiego wsunięcia stopy w strzemię. Ważne jest również dopasowanie obuwia do rodzaju strzemion. Zwykłe buty sportowe z szeroką podeszwą nie zawsze będą odpowiednie.
• Spodnie i pozostałe ubrania wybierz tak, żeby nie krępowały ruchów i nie miały luźnych elementów mogących zaczepić się o sprzęt. Jeśli nie masz bryczesów, zapytaj w stajni, jakie spodnie sprawdzą się na pierwszej lekcji, prawdopodobnie najlepszym wyborem będą legginsy.

Mity o bezpieczeństwie, które warto zostawić za sobą

Wokół jazdy konnej krąży sporo przekonań. Jedne niepotrzebnie zniechęcają do spróbowania tego pięknego sportu, inne mogą sprawić, że początkująca osoba zlekceważy ważne zasady.

MIT 1

„Na spokojnym koniu nic mi się nie stanie”. Łagodny, doświadczony koń to dobry wybór do nauki, ale nadal może zareagować na nagły dźwięk lub ruch. Dlatego podczas pierwszych zajęć tak ważna jest obecność instruktora.

MIT 2

„Wystarczy kask i jestem bezpieczna”. Kask chroni głowę przed częścią urazów, ale nie zastępuje odpowiednich butów, dopasowanego sprzętu ani prawidłowo prowadzonych zajęć.

MIT 3

„Upadają tylko początkujący”. Upadek może przydarzyć się również osobie z wieloletnim doświadczeniem. Sama miałam ich wiele w późniejszych latach jazdy. Nie oznacza to, że upadki są obowiązkową częścią nauki i trzeba się na nie godzić bez zastanowienia. Warto natomiast znać ryzyko i od początku wyrabiać bezpieczne nawyki.

MIT 4

„Jeśli boję się na pierwszej lekcji, jeździectwo nie jest dla mnie”. Przy pierwszym kontakcie z dużym zwierzęciem możesz czuć niepewność. Powiedz o niej instruktorowi. Możecie poświęcić więcej czasu na przygotowanie konia, spokojne ćwiczenia lub przerwę. Nie musisz udowadniać, że jesteś gotowa na coś, na co jeszcze nie masz ochoty.

Co poradziłabym młodszej koleżance przed jej pierwszą lekcją jazdy konnej?

Po pierwsze, i będę to powtarzać do znudzenia – skup się na relacji z koniem. Zanim zaczniesz myśleć o kolejnych ćwiczeniach, poświęć czas na poznanie zwierzęcia, z którym będziesz pracować. Przyjrzyj się, jak reaguje na Twój głos i dotyk, ucz się spokojnie go prowadzić i korzystaj z okazji, żeby uczestniczyć w przygotowaniu go do jazdy pod okiem instruktora. 

Kiedy miałam sześć lat, moje pierwsze zajęcia zaczynały się od kucyka, szczotek, kantara i kopyt. Dopiero później była lonża. Dzisiaj, kiedy myślę o swoich początkach, właśnie te chwile spędzone obok konia pamiętam najlepiej. 

Na pierwszą lekcję zabierz więc odpowiedni strój, ciekawość i pytania. Nie musisz niczego umieć na zapas. Od tego jest instruktor, żeby pokazać Ci kolejne kroki i pomóc bezpiecznie rozpocząć naukę. Powodzenia, wierzę, że to pokochasz!

Jeśli chcesz dołączyć do naszej społeczności Trotelle i razem z nami olśniewać w siodle, zapraszam Cię na Instagram:
https://www.instagram.com/trotelle.official/

Jeśli chcesz poczytać o budowaniu relacji z koniem, zerknij tu.

A jeśli chcesz dowiedzieć się, dlaczego warto zacząć jazdę konną już w dzieciństwie, zapraszam Cię tu.